Het enthousiasme van een ‘ja-ambtenaar’

Jamie de Ridder werkt sinds 15 jaar als ambtenaar en heeft een groot hart voor de bewonersbeweging. Ze is contactfunctionaris binnen HLTsamen, een ambtelijk gefuseerde samenstelling van de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen in de Bollenstreek. En je kunt met recht zeggen, ze is een ‘Ja-ambtenaar’ in hart en nieren. Een term die is bedacht voor de ambtenaren die hun best doen om vanuit gelijkwaardige samenwerking lokale gemeenschappen in hun kracht te zetten.

‘Kan niet, mag niet of is niet haalbaar’ zal je haar niet snel horen roepen. Het zijn de bekende uitspraken die initiatiefnemers soms te horen krijgen wanneer ze met een plan aankomen bij het gemeentehuis. Tref je daar een ambtenaar als Jamie, dan volgt er een heel ander gesprek.

“Als bewoners met een plan komen, is het belangrijk om eerst goed te luisteren. Vervolgens gaan we samen op ontdekkingstocht. Natuurlijk verschijnen er altijd wel ergens beren op de weg. Dan zoeken we linksom of rechtsom, boven of onderlangs en vinden altijd een manier om verder te komen.”

“Soms lukt het niet direct om de volle 100 procent van een plan te realiseren. Op zo’n moment kun je je blindstaren op het feit dat iets niet in een keer lukt. Ik probeer initiatiefnemers dan te overtuigen om zich niet direct uit het veld te laten slaan, maar gewoon te beginnen met dat wat wél kan. Eenmaal gestart kunnen we samen verder groeien en kan een droom uiteindelijk toch werkelijkheid worden.”

Samen kijken naar wat er mogelijk is

Vervolgens moet Jamie natuurlijk ook intern collega’s meekrijgen in het enthousiasme. In de regel raakt een bewonersinitiatief vaak meerdere domeinen, wat het ingewikkeld kan maken. “Tijdsgebrek, prioriteiten en de verantwoording kunnen soms enige weerstand oproepen. En ook onzekerheid over bijvoorbeeld juridische aspecten of het mandaat om beslissingen te nemen. Zeker bij grotere initiatieven probeer ik daarom altijd aan de voorkant al iedereen te overtuigen om het samen mogelijk te gaan maken. We bekijken dan vooraf al wie waarover gaat binnen de verschillende disciplines en wat er mogelijk is. Dat proces werkt goed, het is alleen nog niet echt verankerd in de organisatie, omdat we hier ook niet wekelijks mee te maken krijgen.”

  • In gemeente ‘s Herthogenbosch heeft deze manier van werken inmiddels een goede vorm gevonden. Inwoners kunnen met hun ideeën aankloppen bij het i-Team. In principe zijn alle mogelijk betrokken ambtenaren onderdeel van het i-Team, maar om het efficiënt te houden, komen de mogelijk betrokken ambtenaren waar een initiatief mee te maken kan krijgen even een kwartiertje online vanuit de verschillende disciplines om direct een klap te geven op de vraag ‘bij wie hoort dit initiatief thuis?’ Meer info vind je hier.

Trots op bewonersinitiatieven

“Soms lukt iets helaas niet, bijvoorbeeld omdat de wet- en regelgeving niet aansluit. Hoewel dat buiten onze macht ligt, voelt dat toch een beetje als falen voor mij. Gelukkig kan er veel wel! Ik ben altijd ontzettend trots op initiatiefnemers die het lukt om hun droom waar te maken. Zoals onlangs bij de provinciale bijeenkomst van Kern met Pit in Zuid-Holland. Daar waren maar liefst twee projecten uit onze gemeenten. Op zo’n bijeenkomst voel je de energie van al die mooie initiatieven. Het is extra leuk als je weet dat je hier ook aan mee hebt gewerkt. Het initiatief uit Lisse is zelfs door naar de volgende ronde.”

Waardering

Ook op het We Doen Het Samen festival komt Jamie graag om het aanstekelijke enthousiasme van de bewonersbeweging te voelen, een plek waar alles samenkomt. Lokaal organiseert ze graag activiteiten die mensen uit deze beweging samenbrengt. Van de Buur & Buurtbox om straten te verbinden tot ‘Idee kom ermee’, waar initiatiefnemers geholpen worden hun plannen verder vorm te geven samen met gemeente, lokale fondsen en organisaties. Als Jamie serieus betrokken is bij een project, zien initiatiefnemers haar op den duur echt als een van hen. De Tuinambassadeurs benoemden haar zelfs tot ‘Ere Tuinambassadeur’ toen ze haar inzet voor deze club vrijwilligers overdroeg aan een collega van de afdeling Duurzaamheid.

Steeds meer ‘Ja-ambtenaren’

Jamie merkt dat het aantal ‘Ja-ambtenaren’ hard groeit in het land. “Onlangs was ik op het LPB congres, LPB staat voor Landelijk Platform Buurt- en Wijkgericht Werken, daar komen al deze ambtenaren samen en bruist het van de energie. Er zat echt diepgang in het programma en bij de sprekers en er kwamen belangrijke thema’s voorbij waar wij tegenaan lopen op de werkvloer. Samenwerken met de gemeenschap vergt soms een andere, vernieuwende manier van werken. Dat gaat steeds beter, maar cultuurverandering is wel hard werken.

Mocht ik ergens niet uitkomen of er zijn te veel beren op de weg, kan ik gelukkig terecht bij onze gemeentesecretaris Jeroen Tomassen. Een goede sparringpartner die altijd bereid is om mee te denken.”
Jeroen is als gemeentesecretaris erg betrokken bij de bewonersbeweging. Hij weet haar enthousiasme zeer te waarderen: “Het mooie aan Jamie is dat zij laat zien dat het begint met hoe je ‘kijkt’ naar de samenleving. Jamie voelt zich dienstbaar en een onderdeel ervan. Daar begint volgens mij haar succes.”

  • Onlangs verscheen de VNG-handreiking Overheidsparticipatie met de titel: ‘We doen het samen!’. De Handreiking Overheidsparticipatie: We doen het samen! vloeit voort uit het tweejarige Programma SAMEN dat de VNG samen met het VSB-fonds, Oranjefonds en Stichting Doen organiseerden voor een meer gelijkwaardige samenwerking. Gemeente Teylingen deed als een van de proeftuinen mee aan dit programma.